„Prawnikiem nie jest ten, kto prowadzony za rękę nauczył się przepisów, lecz ten, kto będzie rozumiał istotę stosunków społecznych” – pisał Bohdan Winiarski. W słowach tych kryje się głęboka prawda o tym, że nauka prawa to nie polega, na czytaniu kodeksów, ale na zrozumieniu celów i funkcji prawa. Zastanówmy się więc jakie są funkcje prawa karnego? Doktryna wyróżnia pięć głównych funkcji sprawiedliwościową – zaspokojenie poczucia sprawiedliwości społeczeństwa, ochronną – ma za zadanie ochronę tzw. dóbr prawnych, czyli mających istotne znaczenie społeczne, którym ustawodawca udzielił ochronę, kompensacyjną – naprawienie wyrządzonej przez sprawcę przestępstwa szkody i prewencyjną – czyli zapobieganie popełnieniu przestępstwa w przyszłości. Trzeba podkreślić, że funkcje prewencyjną można jeszcze podzielić na prewencje ogólną – kara ma odstraszać od popełnienia przestępstw oraz indywidualną – odizolowanie sprawcy przestępstwa od społeczeństwa. W doktrynie funkcjonują postulaty mówiące o tym, że interpretacji każdego z przepisów prawa karnego należy dokonywać z uwzględnieniem tych funkcji. Nie może bowiem być tak, że z samej treści przepisu wynika norma sprzeczna z funkcją, jaką przepis ten miał pełnić. To jednak temat na oddzielny tekst.